Kiến thức cơ bản · 7 phút đọc

Chiếu bí, hết nước và lộ mặt Tướng

Cách phân định thắng thua, tại sao hết nước đi bị xử thua và luật chống mặt Tướng.

KRRK

Chiếu bí

Song Xe đánh Tướng đơn. Xe tại a8 đã khóa chặt hàng 8 nên Tướng Đen không xuống được e8. Hãy chiếu ở hàng đáy 9.

Các nước đib3b9

  1. b3b9 Chiếu tại hàng 9. Tướng không thể sang d9 hay f9 (vẫn dính hàng 9) và không thể xuống e8 (bị Xe a8 khóa). Chiếu bí hoàn hảo.

Hết nước đi bị thua

Đen chỉ còn duy nhất quân Tướng. Mã Đỏ ở g7 đã khống chế hai điểm e8 và f9. Nếu Đỏ khóa nốt điểm d9 mà không chiếu, Đen sẽ hết sạch nước đi.

Các nước đia5d5

  1. a5d5 Xe bình sang khống chế trục d. Đen không bị chiếu nhưng mọi ô đều bị khóa: Đen hết nước đi và bị xử thua.

Lộ mặt Tướng

Đen bị Xe e5 chiếu. Tướng không xuống e8 (vẫn trên trục chiếu) và cũng không sang được d9 vì Tướng Đỏ đang đứng ở d0 án ngữ lộ d.

Các nước đie9f9

  1. e9f9 Chỉ còn ô f9. Tướng Đỏ ở d0 đã gián tiếp khóa mất lộ d nhờ luật lộ mặt Tướng.

Chiếu bí

Chiếu bí là nước chiếu mà đối phương không còn nước hợp lệ nào để hóa giải: Tướng không chạy được, quân chiếu không ăn được và đường chiếu không chắn được. Bên bị chiếu bí thua ngay lập tức.

Hết nước đi là thua

Đây là khác biệt lớn so với cờ vua quốc tế. Nếu đến lượt đi mà một bên không bị chiếu nhưng cũng không còn bất kỳ nước đi hợp lệ nào, bên đó bị xử thua (không phải hòa). Người chơi cờ vua cần đặc biệt lưu ý điều này để tránh tự đưa mình vào thế hết nước, đồng thời biết tận dụng nó để ép thắng ở tàn cuộc.

Luật lộ mặt Tướng

Hai quân Tướng không bao giờ được đối mặt nhau trên cùng một đường dọc không có quân nào chắn ở giữa. Một nước đi để hai Tướng nhìn thẳng nhau là bất hợp lệ. Luật này tạo ra ba hệ quả thực tế:

  • Tướng không được bước sang trục dọc đang có Tướng đối phương nếu trục đó trống.
  • Quân duy nhất đứng giữa hai Tướng bị ghim chặt: nó không thể rời trục đó nếu không hai Tướng sẽ lộ mặt.
  • Bạn có thể lợi dụng chính Tướng của mình để khóa đường chạy của Tướng địch, đây là kỹ thuật cực kỳ phổ biến trong tàn cuộc.

Các cách kết thúc khác

  • Một bên nhận thua hoặc hết thời gian.
  • Hòa theo thỏa thuận, hoặc không bên nào còn đủ lực lượng chiếu bí. Trên trang này, ván cờ hòa nếu trải qua 120 nửa nước không có quân nào bị ăn.
  • Luật lặp nước (trường chiếu, trường tróc): xem chi tiết ở bài kế tiếp.

Áp dụng vào thực hành